Ga naar inhoud

Zorg voor bewustwording en voldoende opleidingen over de risico's en kansen van algoritmes en AI

org-16OrganisatieverantwoordelijkhedenBeleid en adviesGovernance

Maatregel

Zorg voor bewustwording en voldoende opleidingen over de risico's en kansen van algoritmes en AI.

Let op!

Volgens de AI-verordening moet AI-geletterdheid per 2 februari 2025 gewaarborgd worden door aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen.

Toelichting

Om algoritmes op een verantwoorde manier te gebruiken, is het noodzakelijk dat medewerkers hier voldoende kennis over hebben. Dat draagt bij om de kansen die AI biedt zo goed mogelijk te benutten, en tegelijkertijd bewust om te gaan met de risico's. Dit geldt niet alleen voor direct betrokken medewerkers en ontwikkelaars, maar ook voor bestuurders en bijvoorbeeld beleidsmakers. Om te komen tot een volwassen niveau van AI-geletterdheid is een structurele, langdurige en op maat gemaakte aanpak nodig, die rekening houdt met de context en rollen waarin mensen met AI-systemen te maken hebben.

Denk bijvoorbeeld aan het borgen voldoende kennis en bewustzijn over:

Maak een meerjarig actieplan om toe te werken naar een volwassen niveau van AI-geletterdheid die past bij jouw organisatie. Stel dit bestuurlijk vast en zorg voor bestuurlijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft een aanzet gedaan voor een passend meerjarenplan om AI-geletterdheid in jouw organsatie te bevorderen:

Deze afbeelding geeft het stappenplan van de Autoriteit Persoonsgegevens weer. Belangrijke randvoorwaarden zijn het bestuurlijk vastleggen, het vergaren van voldoende budget, het toewijzen van verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van het actieplan, en periodieke rapportage en monitoring over de voortgang. Stap één is het identificeren. Hierin bepaal je de behoeften en uitdagingen. Dat betekent: het registreren van AI-systemenbijbehorende actoren en de risicocategorisering van de AI-verordening, het identificeren van het kennisniveau en al genomen maatregelen op het gebied van AI-geletterdheid, het inventariseren van risico's en verantwoordelijkheden bij de inzet van AI-systemen en het in kaart brengen van kansen. In stap twee bepaal je concrete en meetbare doelen. Je prioriteert in risico's van AI-systemen en inventariseert kennis en tools per actor voor een toereikend niveau AI-geletterdheid. Voor de belangrijkste risico's bepaal je concrete maatregelen. Ook leg je de beoogde doelstellingen vast en beleg je verantwoordelijkheden. Dan volgt stap drie, het uitvoeren, oftewel het implementeren van strategieën en acties. In deze stap zorg je voor training en bewustwording, neem je AI-geletterdheid op in je governance, agendeer je het in bestuurlijke lagen, ben je transparant over het gebruik van AI, maak je een visie-en-cultuur-document 'Hoe gaan we om met AI?' en neem je het op in een dashboard om te monitoren. Tot slot is het belangrijk te evalueren en de resultaten en verbeterpunten te beoordelen. Dat betekent dat je AI-geletterdheid moet opnemen in periodieke analyses, eventuele residuele risico's moet analyseren, de maatregelen op effectiviteit moet nalopen, de daadwerkelijke AI-geletterdheid bij werknemers moet evalueren en moet rapporteren naar het management. Deze maatregelen zijn slechts voorbeelden. Er kunnen andere maatregelen nodig zijn, afhankelijk van jouw organisatie.

Relevante opleidingen

Bijbehorende vereiste(n)

Bekijk alle vereisten
IDVereiste
aia-01Personeel en gebruikers zijn voldoende AI-geletterd
awb-01Organisaties die algoritmes gebruiken voor publieke taken nemen besluiten zorgvuldig
aia-21Menselijk toezicht van hoog-risico-AI-systemen wordt uitgevoerd door mensen met voldoende kennis en mogelijkheden

Bronnen

Voorbeeld

Best practices verzameld door het AI-bureau

Het AI-bureau van de EU heeft een aantal van de lopende best practices verzameld met als doel een levend archief aan te leggen met voorbeelden van lopende praktijken op het gebied van AI-geletterdheid.

Heb je een voorbeeld of best practice, laat het ons weten via algoritmes@minbzk.nl