Ga naar inhoud

Organisaties die algoritmes gebruiken voor publieke taken nemen besluiten zorgvuldig

awb-01OntwerpOntwikkelenVerificatie en validatieProjectleiderBeleid en adviesFundamentele rechtenMenselijke controle

Vereiste

Organisaties die algoritmes gebruiken voor publieke taken nemen besluiten zorgvuldig.

Toelichting

Het zorgvuldigheidsvereiste eist dat een besluit met de nodige zorgvuldigheid wordt voorbereid en juist wordt genomen. Dit vraagt onder meer om een zorgvuldig onderzoek naar informatie, feiten, een zorgvuldige beslissingsprocedure en een deugdelijke besluitvorming.

Dit betekent dat bij de ontwikkeling en gebruik van algoritmes informatie moet worden vastgelegd over het algoritme. Hierbij kan worden gedacht aan:

  • Dat het doel en eventuele subdoelen van het algoritme of AI-systeem helder zijn gedefinieerd, ook in relatie tot het maatschappelijke resultaat (outcome).
  • Een bewuste afweging maken en vaststellen of het algoritme het juiste middel is om het probleem op doelmatige en doeltreffende wijze op te lossen.
  • Dat de werking van het algoritme is onderzocht en is vastgesteld dat dit passend is om te gebruiken in een besluitvormingsproces.
  • Dat de output van het algoritme kritisch geëvalueerd wordt door natuurlijke personen en, zo nodig, niet bij de besluitvorming betrokken wordt.

Bronnen

Van toepassing op

Deze vereiste geldt waarschijnlijk voor jouw algoritmische toepassingen. Bekijk de bronnen om te controleren of dit zo is.

Risico

De werking van het algoritme sluit niet of onvoldoende aan bij de juridische en ethische grenzen van de te ondersteunen wettelijke taak.

Hierdoor kunnen ongewenste gevolgen ontstaan zoals een onjuist of onzorgvuldig genomen besluit. Het gevolg daarvan is dat burgers tegen het besluit bezwaar en/of beroep in zullen moeten stellen om hun rechten te effectueren.

Maatregelen

Maatregelen
Bepaal of er genoeg experts beschikbaar zijn
Stel beleid op voor een verantwoorde inzet van algoritmes binnen de organisatie
Maak een plan voor het omgaan met risico’s
Zorg voor bewustwording en voldoende opleidingen over de risico's en kansen van algoritmes en AI
Beschrijf het probleem dat het algoritme moet oplossen
Beschrijf het doel van het algoritme
Beschrijf waarom een algoritme het probleem moet oplossen
Overleg regelmatig met belanghebbenden
Beschrijf de wettelijke grondslag voor de inzet van het algoritme
Stel een multidisciplinair team samen bij het ontwikkelen of inkopen van algoritmes
Beschrijf de rollen en verantwoordelijkheden voor het ontwikkelen en gebruiken van algoritmes
Beschrijf voor welk doel het algoritme persoonsgegevens gebruikt en waarom dit mag
Beschrijf welke techniek gebruikt wordt voor de beoogde toepassing
Maak een Project Startarchitectuur (PSA) voor de ontwikkeling of inkoop van algoritmes
Koop duurzaam algoritmes in
Bespreek de vereisten die gelden voor een verantwoorde inzet van algoritmes met aanbieders
Maak vereisten voor algoritmes onderdeel van algemene inkoopvoorwaarden en de contractovereenkomst
Maak vereisten onderdeel van (sub)gunningscriteria bij een aanbesteding
Creëer ruimte om met een aanbieder samen te gaan werken om specifieke vereisten te realiseren
Vul technische documentatie van aanbieder aan met relevante informatie vanuit de gebruiksverantwoordelijke
Neem het kunnen uitvoeren van een audit over de vereiste op in contractvoorwaarden en de contractovereenkomst
Bepaal in een aanbesteding of algoritmes van een aanbieder bepalende invloed hebben in een besluit richting personen
Maak vereisten onderdeel van het programma van eisen bij een aanbesteding
Stel vast welke betrokkenen geïnformeerd moeten worden en welke informatie zij nodig hebben
Pas vastgestelde interne beleidskaders toe en maak aantoonbaar dat deze zijn nageleefd bij het ontwikkelen, inkopen en gebruiken van algoritmes
Maak gebruik van een algoritme dat bronvermelding kan genereren bij de output
Bepaal of een algoritme moet worden ontwikkeld of ingekocht
Maak een noodplan voor het stoppen van het algoritme
Controleer regelmatig of het algoritme werkt zoals het bedoeld is
Evalueer de nauwkeurigheid van het algoritme
Controleer regelmatig of het algoritme voldoet aan alle wetten en regels en het eigen beleid
Stel een werkinstructie op voor gebruikers
Richt bij besluitvorming betekenisvolle menselijke tussenkomst in
Publiceer impactvolle algoritmes en hoog-risico AI-systemen in het Algoritmeregister
Maak een openbaar besluit over de inzet van het algoritme